Gunstige wind wacht op Stevin-hoogspanningsleiding

Nu naast de steden Brugge en Damme, ook de gemeente Maldegem deze week haar verzet tegen de aanleg van een hoogspanningsleiding op het traject Zeebrugge-Eeklo-Zomergem heeft opgegeven, staat slechts één opponent, het Actiecomité Zeebrugge, de aanleg van deze leiding nog in de weg.

Essentieel in de bevoorradingszekerheid voor elektriciteit in België en de overgang naar meer duurzame energieproductie zijn de windparken in de Belgische zone van de Noordzee. Momenteel is België al een absolute koploper in offshore windenergie. Maar van de zeven geplande windparken zijn er nu slechts twee volledig en een derde deels operationeel. De investeerders wachten af, omdat de aanleg van de nodige hoogspanningsleidingen om de stroom van de kust naar het binnenland te brengen ontbreken.

Hoogspanningsnetbeheerder Elia heeft al langer plannen om die leiding aan te leggen, op het traject Zeebrugge-Eeklo-Zomergem. Ze kreeg de naam Stevin mee en moet ook de vestiging van bedrijven met een groot energieverbruik in het noorden van West-Vlaanderen mogelijk maken. Het vergunningentracé liep echter al flink wat vertraging op, omdat de plannen in het doorkruiste gebied op heel wat tegenstand botsten. Stilaan lijkt dit verzet weg te ebben, vooral door het vinden van compromissen. Zo zal de leiding deels ondergronds aangelegd worden of wordt ter compensatie een bestaande, hoogspanningsleiding –met een lagere capaciteit– afgebroken.

Na de steden Damme en Brugge heeft deze week ook de gemeente Maldegem haar verzet opgegeven en een overeenkomst gesloten met Elia. Waarschijnlijk zal de voltallige gemeenteraad die volgende week goedkeuren. Intussen blijft Elia verder onderhandelen met de laatst overgebleven opponent, het Actiecomité Zeebrugge.

Compensaties

Ter compensatie van de nieuwe, dubbele 380 kV-lijn wordt één van de bestaande 150 kV-lijnen in Maldegem en Damme afgebroken en de andere –nu bovengrondse leiding– ondergronds heraangelegd, zodat er na uitvoering de werken slechts één bovengrondse hoogspanningslijn te zien zal zijn in plaats van twee nu. In Brugge wordt de nieuwe lijn deels bovengronds, deels ondergronds aangelegd. Elia heeft zich ook geëngageerd om in Zeebrugge een groene buffer aan te leggen rond de site van het nieuwe hoogspanningsstation Stevin én de directe omgeving.

Met 181 turbines en 712 MW aan geïnstalleerd en operationeel vermogen garanderen de windturbines in de Noordzee vandaag al een belangrijk deel in de bevoorradingszekerheid van België. Die capaciteit is verdeeld over de parken C-Power, Northwind en Belwind (eerste fase). Met de bouw van de bijkomende windparken –Norther, Seastar, Rentel en Mermaid-Northwester II– wordt het totaal geïnstalleerd vermogen van windturbines in de Noordzee tegen 2020 opgetrokken tot meer dan 2.200 MW. Dit dekt, de periodes van windstilte verrekend, 10% van de totale elektriciteitsbehoefte van België of bijna de helft van de elektriciteitsbehoefte van de Belgische huishoudens. Ter vergelijking: de omstreden kernreactoren Doel 1 en Doel 2 zijn elk goed voor 433 MW.

 

België koploper

De bestaande 712 MW op zee is niet alleen veel meer dan alle bestaande windmolens in Vlaanderen of in Wallonië, het maakt België na het Verenigd Koninkrijk en Denemarken wereldwijd de grootste offshore producent van windenergie en op Europees en vermoedelijk ook wereldvlak de nummer één wat betreft turbines in diep water. De meeste Britse en Deense windturbines staan nabij de kust. Daarmee hebben de Belgische waterbouwkundige bouwbedrijven een expertise opgebouwd en gedemonstreerd die hen wereldwijd vergelijkbare opdrachten kan opleveren.

Coöperatieven: na energie, nu ook landbouw en voeding

De belangstelling voor coöperaties neemt fors toe. Ze onderscheiden zich van andere ondernemingsmodellen, onder meer door een doelmaximalisatie die primeert op winstmaximalisatie, stelt coöperatieve dienstverlener Coopburo.

Het succes blijkt uit het toenemende aantal hernieuwbare energie-coöperatieven. De bekendste is Ecopower, maar intussen ontstonden nog tal van andere, zoals Beauvent, EnerGent, Volterra,…

In de sectoren landbouw en voeding lijkt de coöperatieve geest nu eveneens uit de fles. Eerder waren er al coöperaties zoals zuivelbedrijf Milcobel, kaasmakerij Het Hinkelspel en bioboerderij De Wassende Maan. Jonger zijn bijvoorbeeld de Natuurfrituur, die dateert van 2011, en Permafungi, dat werd opgericht in 2013.

In 2014 kwamen er plots diverse coöperatieven bij. Veel belangstelling genoten onder andere De Landgenoten, Stadsboerderij Kortrijk en Roof food.

Steun voor bio

De Landgenoten is het eerste coöperatieve initiatief in Vlaanderen dat landbouwgrond beheert. Het werd eind april 2014 opgericht door 17 organisaties die actief zijn op gebied van duurzame landbouw, milieu en eerlijke handel. Intussen telt de coöperatie 400 coöperanten.

De toegang tot grond is, door zijn hoge prijs, één van de grootste drempels voor startende landbouwers. Door boeren en burgers samen te brengen wil De Landgenoten grond aankopen en laten beheren als biologische landbouwgrond. De middelen om dat te doen, komen van aandelen in cvba De Landgenoten, aangekocht door burgers. Maar er komen er ook van (fiscaal aftrekbare) schenkingen aan de gelijknamige stichting.

Het eerste project waar De Landgenoten zich achter schaarde, was het Wijveld, een boerderij met groente- en fruitteelt in Destelbergen. Twee boeren pachten het terrein van de coöperatie. Het pachtgeld gebruikt de cvba om haar werking te betalen. Voor een tweede project lopen de fondsen binnen: het Open Veld te Heverlee. En dan zijn er nog een viertal projecten die momenteel worden gescreend, meldt Adje Van Oekelen, medewerkster bij de organisatie.

Boer en burger

Stadsboerderij Kortrijk cvba is opgericht in het voorjaar van 2014. De coöperatieve is opgericht op initiatief van geëngageerde leden van Natuurkoepel, Natuurpunt, Sinergiek, Velt en Transitiestad Kortrijk. Intussen telt ze 90 coöperanten.

In afwachting van het moment dat de cvba een boerderij in de Kortrijkse stadsrand kan kopen, huist ze in een pand in de Watermolenstraat.

Stadsboerderij Kortrijk is intussen begonnen met de verkoop van bioproducten. Zoals groenten, die zoveel mogelijk komen van boeren uit de streek. Wie ze wil, kan ze bestellen via de webwinkel. De klanten halen ze dan af in de Watermolenstraat of in één van afhaalpunten in de stad. Ze aan huis laten bezorgen kan ook: dat gebeurt via een fietskoerier.

De coöperatie wil boer en burger dichter bij mekaar brengen. Ze heeft ook plannen om te experimenteren met permacultuur en zelfpluk. En op termijn wil ze schapen en kippen telen. Andere doelen zijn een boerderijwinkel met soepbar, faciliteiten voor vergaderingen en kinderopvang. Tenslotte wil de cvba sensibiliseren en vormingen geven, om uitleg te geven bij de sociaal-ecologische transitie die ze nastreeft.

Op eenzame hoogte

Roof food cvba ging van start in november 2014. Het idee ervoor kwam van Sabien Windels. Ze kreeg de ingeving een biologische dakmoestuin te beginnen en de groenten die ze daar oogst, te gebruiken om vegetarische maaltijden aan te bieden.

Op termijn willen de oprichters van de cvba de dakmoestuin ook gebruiken om workshops te organiseren. Tevens moet het een expositieplaats worden die informatie geeft omtrent landbouw en innovatieve ideeën zoals verticaal tuinieren.

Roof food wil de buren mee betrekken in het project. Hun GFT-afval zou namelijk de basis kunnen worden voor compost voor de dakmoestuin. En de verpakkingen die de coöperatieve gebruikt voor het leveren van de maaltijden moeten herbruikbaar zijn.

De cateringactiviteiten zijn intussen bezig. Maar de dakmoestuin is er nog niet. Windels en de kokkin van de vennootschap werken voorlopig met biogroenten die ze van elders inkochten.

In 2016 komt de langverwachte dakmoestuin dan op de nieuwbouw van De Punt, een bedrijvencentrum in Gentbrugge. Maar Windels wil al dit jaar beginnen experimenten met verschillende soorten substraten. Daarvoor is ze nu op zoek naar een stevig dak dat ze tijdelijk kan gebruiken.

Voorlopig telt Roof food drie coöperanten. In 2016 zal het voor het ruime publiek mogelijk worden eveneens aandelen te kopen.

Tropische ziektes rukken op naar Europa

Tropische ziektes die door muggen of andere insecten worden overgedragen kunnen straks ook naar Europa overwaaien. De klimaatverandering zit daar voor veel tussen maar ook menselijke activiteit zoals de invoer van gebruikte autobanden. Dat zeggen Engelse gezondheidsdeskundigen in een pas verschenen rapport.

Tropische ziektes die door muggen of andere insecten worden overgedragen kunnen straks ook naar Europa overwaaien. De klimaatverandering zit daar voor veel tussen maar ook menselijke activiteit zoals de invoer van gebruikte autobanden. Dat zeggen Engelse gezondheidsdeskundigen in een pas verschenen rapport.