Met deze nieuwe literaire en wetenschappelijke tour de force maakt de wereldberoemde - en -beruchte - Richard Dawkins voor eens en voor altijd duidelijk dat evolutie bewezen is en boven álle twijfel verheven.
Richard Dawkins, al bekend van The selfish gene (vertaald als 'De zelfzuchtige genen), zit met dit nieuwe boek helemaal op de lijn van ‘Why evolution is true’ van Jerry Coyne. Alleen de titel is misleidend en kan zelfs tot verwarring leiden. Verder is Dawkins uitvoeriger, transparanter zelfs. Het verschil in transparantie is nog duidelijker in de illustraties dan in de tekst. Waar sommige illustraties van Coyne lijken weggeplukt uit een universitaire cursus, gaat Dawkins hiermee af en toe de populaire toer op. Zijn kleurenpalet is veel rijker, als hij een vogel was zou hij ongetwijfeld meer indruk maken op de vrouwtjes en zouden er over duizend jaar veel meer Dawkinsetjes rondfladderen dan Coynetjes.
Het verschil zit ook in de stijl. Coyne trekt ten strijde tegen de creationisten, Dawkins ridiculiseert hen op een subtiele manier. Zo geeft hij de resultaten van de enquêtevraag ‘denkt u dat de eerste mensen in dezelfde tijd leefden als de dinosaurussen ‘ in tabelvorm weer. Met daarin bovenaan de zware score van negatieve antwoorden in onder meer Duitsland, Scandinavië en Zwitserland. Zijn eigen Groot-Brittannië (en in extensie het Britse kennispeil) figureert er in een groep met onder meer Kroatië, Slowakije, Litouwen en het op de Britse onderbewuste waardenschaal wellicht nog lager ingeschatte Ierland.
De polemische aard van beide boeken vormt een nadeel. Dawkins en Coyne grotendeels dezelfde voorbeelden, maar het is moeilijk er een andere rode draad in te vinden dan de verdediging van de evolutieleer. Mensen, giraffen, Walvissen, vleermuizen, vogels: hun evolutie komt kriskras aan bod, een geografisch of tijdskader ontbreekt grotendeels. Dat is jammer en kan alleen opgelost worden door een ander boek, meer op overzicht afgestemd. In de Engelstalige literatuur bestaan zulke werken, maar ze bereiken slechts moeizaam de Belgische markt, laat staat een Nederlandse vertaling.
Waar Coyne de visie van de nuchtere wetenschapper vlakaf op tafel legt, lijkt het Dawkins er meer om te doen zijn lezers aan te zetten tot nadenken. Wanneer je het boek op die manier leest, wordt het ineens veel aantrekkelijker. Zijn literaire talent, dat ook leidt tot hoofdstuktitels als ‘u deed het zelf in negen maanden’ en ‘wormen wijzen de weg’ doet eveneens veel. Het zorgt er zelfs voor dat ook de taaiste onderwerpen, zoal cytochroom-C en parsimonie, aangenaam om lezen blijven.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
