18 November 2011 - Het systeem van groenestroomcertificaten moet anders

De belangrijkste aanbeveling van beide adviesraden voor de Vlaamse regering is dat Vlaanderen dringend, maar doordacht het systeem van de groenestroomcertificaten moet aanpassen.

Dit systeem heeft zijn verdiensten, zo luidt het, maar het kan veel effectiever, efficiënter en rechtvaardiger. Zo biedt het huidige systeem aan investeerders veel te weinig investerings- en exploitatiezekerheid. Het is onvoldoende stabiel en de overheid schept geen perspectief voor na 2020. Hierdoor komen sommige investeringen niet van de grond of vallen ze stil.

Ook kost het systeem meer dan nodig. Zo dreigt het draagvlak voor hernieuwbare energie weg te vallen bij burgers en bedrijven. Het mist hierdoor kansen om maatschappelijke baten voor milieu, economie en werkgelegenheid te optimaliseren.

Sommige groenestroomtoepassingen worden dan weer te veel of te lang gesubsidieerd. Daarnaast is er geen transparantie over wie hoeveel krijgt via het certificatensysteem en wie hoeveel bijdraagt. Het ontbreken van een beleidsoverschrijdende visie voor het gebruik van biomassa zorgt er dan weer voor dat niet steeds elke biomassastroom voor de juiste toepassing wordt ingezet.

Er dringt zich dus een grondige – en dringende - bijsturing op. De cruciale vraag daarbij, aldus SERV en Minaraad, is of de quotumplicht voor leveranciers al dan niet behouden blijft. Het gaat hier om de verplichting voor energieleveranciers om ieder jaar een bepaald aantal groenestroomcertificaten in te leveren bij de VREG. Als een energieleverancier zijn quotum niet haalt, dan moet per ontbrekend certificaat een boete worden betaald aan het Energiefonds. In hun advies stellen SERV en Minaraad voor om in de beleidsdiscussie zonder taboes zowel een optie met quotum, als één zonder quotum grondig te overwegen. Aan elk van deze opties zijn een reeks belangrijke randvoorwaarden verbonden, die vooraf goed moeten worden bestudeerd. Maar met of zonder een verplicht quotum, is het essentieel dat het correcte ondersteuningsniveau wordt bepaald. Alleen zo wordt het voor investeerders interessant om in het duurzame energiesysteem mee te stappen.

In hun advies zetten SERV en Minaraad het huidige en alternatieve certificatensystemen naast elkaar met pro's, contra's en aanbevelingen en kaderen die binnen een brede, langetermijnvisie op hernieuwbare energie. Beleidskeuzes rond hernieuwbare energie vertrekken nu veel te weinig vanuit een breed en langetermijnperspectief, zeggen de beide raden daarover. Dat leidt tot een erg veranderlijk beleid en een weinig kostenefficiënte en strategische hernieuwbare energiemix. SERV en Minaraad vragen dan ook meer aandacht voor de inpassing van hernieuwbare energie in het bredere energiesysteem. Dit bepaalt in belangrijke mate hoever we met hernieuwbare energiebronnen kunnen springen. Daarom vragen de beide raden de Vlaamse Regering om in breed overleg een overkoepelende energiesysteemvisie voor Vlaanderen te ontwikkelen.

“Het is nu aan de Vlaamse Regering om de knoop snel, maar goed geïnformeerd en onderbouwd door te hakken”, verwoordde SERV- voorzitter Caroline Copers dit, “Dat kan met dit advies. Het bevat bovendien heel wat aanknopingspunten om van het hernieuwbare energiebeleid een daadwerkelijk speerpunt te maken in de vereiste vergroening van de economie en de transitie naar een duurzaam energiesysteem”.

“Zowel politiek, maatschappelijk, als technisch is het ideale moment daarvoor aangebroken,” vulde Marc Van den Bosch, voorzitter van de Minaraad, aan. “De doelstellingen voor 2020 zijn immers slechts een opstap. Wat we nodig hebben, is een brede, strategische en langetermijnbenadering van hernieuwbare energie."