Dat was de belangrijkste conclusie van het druk bijgewoonde debat ‘Hoe groen is groene energie’ dat ARGUS en IAAS Gent op 25 maart in Gent organiseerde. Prof. Johan Albrecht, verbonden aan het Centrum voor Milieu-economie en Milieumanagement en senior fellow van het Itinera Institute, maakte ter inleiding van deze debatavond vanuit een economische invalshoek een kritische beschouwing van het energievraagstuk en de rol die de verschillende hernieuwbare energiebronnen daarin (kunnen) spelen. Hij ging daarbij o.a. uit van scenario’s uitgewerkt door het Internationaal Energieagentschap (IEA).
Hij onderstreepte dat het economisch veel zinvoller is om verspilling tegen te gaan vooraleer veel geld te investeren in nieuwe, dure energietechnologieën. “Ons energiesysteem is momenteel voor meer dan 90% gebaseerd op fossiele energiebronnen en het ziet er niet naar uit dat daar heel snel grote verandering in zal komen. Het is dan ook evident dat de eerste stap is om dit systeem zo efficiënt mogelijk te maken. Zulke energie-efficiëntieprojecten betalen zichzelf terug en maken de noodzakelijke energietransitie betaalbaar,” aldus Albrecht. “Dat neemt niet weg dat er nu al zeer goede voorbeelden van economisch rendabele hernieuwbareënergieprojecten bestaan,” voegde hij hieraan toe. Het IEA stelt daarbij vooral energie uit biomassa en wind als kostenefficiënte investeringsopties voorop. “Maar,” waarschuwde Albrecht, “dit alles vraagt een zeer ambitieus en consequent beleid.”
Marc Van Den Bossche van het
VOKA volgde in deze analyse: “We moeten erover waken dat we door in te zetten op nieuwe energietechnologie de energieprijs niet te sterk doen oplopen. Best is dat niet het energiegebruik, maar wel de energieverspilling wordt bestraft.” Hij pleitte daarbij voor een internationale, liefst mondiale benadering waarbij de lat overal even hoog ligt om verstoring van het concurrentievermogen te vermijden.
Bram Claeys van de
Bond Beter Leefmilieu was het volledig eens met de nood aan meer energie-efficiëntie en het tegengaan van energieverspilling. Hij pleitte echter voor een bredere benadering dan het zuiver economische verhaal. “De monetaire kosten en baten zijn maar een deel van het plaatje,” aldus Claeys, “Bij die baten horen ook positieve effecten zoals werkgelegenheid, minder milieubelasting, minder druk op de biodiversiteit, meer innovatie, meer welzijn… Wordt dit alles mee in de rekening genomen, dan valt de kost van het investeren in duurzame, hernieuwbare energiebronnen, veel positiever uit dan de klassieke economische prognoses doen vermoeden. Bovendien zitten in de klassieke energiemix nogal wat elementen die niet stroken met duurzame ontwikkeling, bv. kernenergie.” Hij verwees verder ook naar het bekende Sternrapport, dat aantoont dat de kost van ‘gewoon verder doen zoals we gewoon zijn’, veel duurder zal uitdraaien dan de problemen aanpakken. Hij pleitte daarom voor een ambitieus investeringsbeleid in hernieuwbare energietechnologie.
Wim Buelens van het
Vlaams Energie Agentschap benadrukte dat er al veel beleidsmaatregelen worden getroffen om de energie-efficiëntie te vergroten. Die leveren resultaat, maar het moet nog beter. “Een mix van energiebronnen zal essentieel zijn, dus ook van hernieuwbare energiebronnen.” Het ontwikkelen van technologie vraagt nu eenmaal tijd en geld. Maar ook nog om andere dan milieuredenen vindt Buelens het nodig om te diversifiëren in onze energievoorziening. “Bijvoorbeeld om onze energiezekerheid te garanderen, om werkgelegenheid te verankeren, om de nog resterende fossiele brandstofvoorraden te sparen voor andere dan energietoepassingen, om lokale emissies te vermijden enz.”
Belangrijkste sturende mechanisme dat kan worden ingezet is de prijs, waren alle panelleden het eens, liefst op een mondiale schaal, om concurrentieproblemen te vermijden, en conform met marktprincipe. “Het is nu meer dan ooit het goede moment om met een wereldwijde CO2-taks uit te pakken. De weerstand tegenover zo’n taks is vandaag minimaal, wegens de relatief geringe kostprijs ervan in de huidige financiële context. Bovendien zou het een manier zijn om opnieuw wat geld in de staatskassen te krijgen,” aldus Albrecht. “Daarbij zou dan in verhouding een groter deel van de opbrengst naarr de ontwikkelingslanden kunnen gaan om hen bij te staan in de ontwikkeling van een efficiënt en duurzaam energiesysteem.”
Een ander sturend mechanisme dat momenteel in verschillende landen en regio’s wordt ontwikkeld, en waar een zekere internationale afstemming zich opdringt is de wereldwijde handel in CO2-uitstootrechten. Het panel was het hierover echter eens dat deze piste een stuk ingewikkelder te implementeren is dan een wereldwijde CO2-taks.
