ARGUS interviewde regisseur-scenarist-acteur Dimitri Leue en ontdekte waarom u deze voorstelling niet mag missen, en Dodo klein eigenlijk ook niet.
Een voorstelling over een uitgestorven vogelsoort, hoe kom je erbij?
Dimitri Leue: 'Het is een logische stap in mijn proces. In 2007 heb ik Don Kyoto gemaakt, waarbij ik mezelf martelde door van voorstelling naar voorstelling te rijden met een bakfiets van 135 kilo. Bij het spelen van Don Kyoto martelde ik trouwens ook het publiek, met het gezoem van de fiets waarmee ik mijn eigen licht produceerde tijdens de voorstelling. De mensen moesten echt pieren om me te kunnen zien. Bij Tegen de Lamp (2009) werden we iets publieksvriendelijker door onze stroom vóór de voorstelling te produceren. Het onderwerp was nog steeds ecologie, met veel tips om beter te leven van Low Impact Man erbij.'
Mogen we nu ook weer veel tips verwachten?
Dimitri Leue: 'Helemaal niet, integendeel zelfs. Door die twee voorstellingen heb ik geleerd dat theaterbezoekers het vaak helemaal niet leuk vinden om met weetjes gebombardeerd te worden. Het schrikt veel mensen af. Dodo Klein en Dodo Groot zijn terug gewone theatervoorstellingen met alles erop en eraan, waarbij biodiversiteit een onderwerp is op de achtergrond. Ik geloof dat het beter is als mensen door een voorstelling aangezet worden om zelf op zoek te gaan naar oplossingen, dan dat ik hen vertel wat ze moeten doen.'
Waarom precies de dodo?
Dimitri Leue: 'Omdat het de eerste diersoort is die zo duidelijk door toedoen van de mens is uitgestorven. In 1598 zijn de Nederlanders op Mauritius aangekomen. In 1681 was er geen enkele dodo meer in leven. Niet omdat de Nederlanders ze allemaal letterlijk hadden opgegeten, maar onder andere ook omdat ze honden, varkens en ratten aan boord hadden die ontsnapten en dodo-eieren aten, terwijl de dodo er maar één per jaar legde. Hoe dan ook, zonder de komst van de mens leefde de dodo nog.'
Soorten evolueren en verdwijnen, dat is altijd zo geweest, zeggen sommigen. Het is the Survival of the Fittest. Maken we ons nu niet te veel zorgen?
Dimitri Leue: 'Met een Survival of the Fittest-logica zou je zieke en oude mensen aan hun lot moeten overlaten, terwijl we hen proberen te genezen en zo oud mogelijk te laten worden. Omdat we de mensheid belangrijk vinden. Maar is het ook niet de moeite om de ijsbeer en de poolvos in stand te houden? Bovendien maken alle dieren en planten deel uit van een groter ecosysteem, waarin het evenwicht verstoord kan worden door het verdwijnen van één soort. Ook heel kleine dieren kunnen zeer belangrijk zijn. Er zijn al boomsoorten uitgestorven omdat ze afhankelijk waren van één verdwenen diersoort. Als dieren door toedoen van de mens verdwijnen, vind ik dat wij de verantwoordelijkheid hebben om dat op te lossen.'
In de voorstelling geeft u geen tips, maar hier mag het. Vindt u het vandaag nog ethisch verantwoord om vlees of vis te eten? Of met uitsterven bedreigde soorten, zoals blauwvintonijn?
Dimitri Leue: 'Uiteraard zou ik het niet erg vinden als wat meer mensen geen vlees zouden eten. De vleesindustrie genereert wereldwijd nog altijd meer broeikasgassen dan al het transport van de wereld bij mekaar. Maar ik wil niet preken voor eigen kerk. Bij de vorige voorstellingen zaten er vooral mensen in de zaal die al overtuigd waren van het belang van ecologie. Met deze twee voorstellingen wil ik het gewone theaterpubliek bereiken. Dodo groot is heel heftig, Dodo klein is veel mooier, omdat het over thema's gaat als vriendschap, vertrouwen en hoop. Er wordt veel gelachen in beide voorstellingen, maar er hangt ook een grote tristesse over. Ik zou trouwens alle volwassenen aanraden om zowel Dodo klein als Dodo groot te zien. Het leidt tot interessante gesprekken tussen de verschillende generaties.'
Is er in Dodo groot geen hoop meer? Hoopt u zelf nog op beterschap voor de biodiversiteit?
Dimitri Leue: 'Ik geloof dat er heel veel onverschilligheid bestaat rond biodiversiteit, maar ook rond oorlogen in Afrika. De mens wil nog te veel zijn ego laten zegevieren. Iets dat ik ook bij mezelf herken: een agenda vol afspraken en het leven gaat door, terwijl er rampen en verschrikkelijke dingen gebeuren. Ik denk dat we nú iets moeten doen, al ben ik het niet met Bart De Wever eens dat de groenen op een nieuw Fukushima moeten hopen om te kunnen scoren. Fukushima zal misschien in Japan en omgeving wel iets veranderen. De Duitsers geven het goede voorbeeld met hun kernuitstap. Duitsland staat vol windturbines. Wij Belgen moeten dringend actie ondernemen in plaats van ons vooral te concentreren op communautaire kwesties.'
U maakt vier ecologische voorstellingen op rij. Wat heeft u daartoe aangezet?
Dimitri Leue: 'Van als je kinderen hebt, leef je niet meer alleen voor jezelf. In plaats van het ego wordt het “wij” belangrijk. Je leeft meer in functie van je kinderen dan van jezelf. Je denkt meer na over de wereld waarin je ze hebt geworpen. Vroeger was ik daar ook wel mee bezig, maar op een meer passieve manier.'
Wat doet u zelf om de biodiversiteit in stand te houden, behalve geëngageerde voorstellingen maken?
Dimitri Leue: 'Het belangrijkste is dat ik vegetariër ben geworden. Ik ben ook nog steeds bezig met het grondig isoleren van mijn huis, niet eenvoudig bij een bestaande woning. Verder vind ik dat we naar het voorbeeld van Denemarken ook kleine windturbines op onze daken zouden moeten hebben. We bezitten wel nog steeds een auto: ik ben vóór auto's, maar tegen het gebruik van benzine of diesel. Het is schandalig dat daar al zo lang alternatieven voor bestaan en dat ze worden tegengehouden om financiële redenen. Nochtans zijn niet de wagens het probleem, maar de vervuiling. Ik gebruik onze auto trouwens heel weinig. We rijden met alle acteurs samen in één auto naar de voorstellingen. Met veel mensen samen in een auto is het veel gezelliger.'
