BRUSSEL - 11% van de Vlaamse elektriciteitsafnemers had in 2009 een ‘groen’ elektriciteitscontract. Dat blijkt uit de jaarcijfers van de Vreg, de overheidsorganisatie die toezicht uitoefent op de elektriciteits- en gasmarkt.
Ook de lokale ‘groene’ productie bleef sterk stijgen. De beperkte staf van de Vlaamse regulator kon de massale hoeveelheid aanvragen voor erkenning zelfs niet binnen een normale termijn verwerken.
Intenties worden realiteit
"Uit enquêtes bleek al langer dat er heel wat belangstelling bestond voor groene stroom," zegt directeur marktwerking Dirk Van Evercooren. "Maar nu heeft die intentie zich volop in daden doorgezet: einde 2006 telde Vlaanderen slechts 0,89% groene contracten, einde 2008 3,29% en einde 2009 11,06%."
Het extra geïnstalleerde productievermogen (335 MW) voor groene stroom verdubbelde in 2009 ten opzichte van 2008. Het totaal geïnstalleerd vermogen bedroeg eind 2009 1,2 GW. "Dat is vergelijkbaar met een kerncentrale. Biomassa levert daarin het grootste aandeel. Want ondanks hun grote aantal zijn zonne-installaties doorgaans kleinschalig," weet Van Evercooren. "Bovendien is er het verschil tussen vermogen en reële opbrengst. Zo ligt het opgestelde vermogen van de zonne-installaties bijna een kwart hoger dan dit van de windturbines, maar de windturbines hebben meer productie-uren."
Groen goedkoper
Van Evercooren ziet een verklaring in het commercieel beleid van de energieleveranciers, maar wijst ook op een ander fenomeen. "Elektriciteitsleveranciers voeren massaal 'garanties van oorsprong (GvO) in. De invoer van GvO's vergroent hier de grijze stroom, terwijl de leveranciers genieten van een korting op de federale bijdrage voor de ontmanteling van de kerncentrales. Door de groenestroomcertificaten (GSC) en de GvO's is er nu geen echte reden meer om groene stroom duurder te verkopen dan grijze. Hoewel er ook vroeger al aanbieders van groene stroom met prijzen onder die van grijze stroom waren, bleken de groene contracten gemiddeld steeds duurder dan de grijze. Sinds begin dit jaar lijkt de trend gekeerd. In mei was er nagenoeg geen prijsverschil meer tussen het gewogen gemiddelde van de groene contracten en van de grijze."
Projecten pieken
In 2009 behandelde de Vreg 47.273 zonnepanelendossiers. Dat jaar kwamen er drie keer zoveel zonne-installaties bij als in alle voorgaande jaren samen. In 2009 erkende de Vreg zestig WKK-installaties, tegenover 67 in 2008 en achttien windprojecten op land, tegenover negen in 2008. De explosieve stijging van het aantal te behandelen dossiers leidde ertoe dat de Vreg achterstand opliep bij de behandeling van de dossiers en terechtkwam in een spiraal van ontevredenheid bij producenten-consumenten. " Door de verandering van het steunmechanisme voor fotovoltaïsche installaties vanaf 1 januari 2010 was er eind 2009 sprake van een echte rush om de installaties klaar te krijgen voor het jaareinde. Dit legde heel wat druk bij de installateurs, de keuringsinstanties, de netbeheerders en de Vreg," stelt gedelegeerd bestuurder André Pictoel. "Tot maart 2009 beschikten we over slechts één personeelslid om de dossiers van eigenaars van zonnepanelen te behandelen. Begin 2009 waren dat ongeveer 15.000 dossiers. Om dit probleem op te lossen hebben we massaal ingezet op automatisering, inzet van extra krachten en procesverbeteringen."
2010 startte in dezelfde sfeer waarin 2009 eindigde. Waar sommigen voorspelden dat de groei zou stilvallen, bleek dit onterecht. "Ook voor warmtekrachtkoppeling (WKK) zette de tendens zich verder en schakelden heel wat bedrijven in de tuinbouwsector over op een gasgestookte WKK-installatie."
Groener dan noodzakelijk?
In 2009 werd er bijna twintig miljoen MWh elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen via het distributie- en transmissienet geleverd aan eindafnemers in het Vlaamse gewest. "Want er werden immers evenveel GvO's uit hernieuwbare energiebronnen voorgelegd. Dit is 44,99% van de totale hoeveelheid elektriciteit die leveranciers in 2009 in Vlaanderen over het distributie- en transmissienet leverden."
Die garanties verwijzen echter slechts gedeeltelijk naar ‘groene’ productie in Vlaanderen zelf. "Met de garanties van oorsprong uit hernieuwbare energiebronnen tonen leveranciers aan dat voor een bepaalde levering van elektriciteit, een overeenstemmende hoeveelheid elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen werd opgewekt ergens in Europa. Zo kleuren ze door hen geleverde elektriciteit groen en kan een afnemer die een contract sloot voor de levering van groene energie, er zeker van zijn dat hij inderdaad elektriciteit uit hernieuwbare bronnen verbruikt."
Opvallend is echter dat er veel meer elektriciteit groen gekleurd wordt, dan strikt genomen noodzakelijk is in het kader van contracten voor de levering van groene stroom. "Een verklaring is dat groene stroom vrijgesteld wordt van een deel van de federale heffing en dus een prijsvoordeel geniet. Elk jaar maken meer leveranciers hiervan gebruik, met een opvallende stap in 2009", aldus André Pictoel.
Het voorleggen van Europese garanties van oorsprong toont niet aan dat de leverancier, of de klant die een elektriciteitsproduct koopt met een geheel of gedeeltelijk groene brandstofmix, steun verleent aan de ontwikkeling van elektriciteitsproductie uit hernieuwbare energiebronnen. Ieder land heeft zijn eigen steunmechanismen voor groenestroomproductie. Dit staat helemaal los van de GvO's. Zo zijn elektriciteitsleveranciers in Vlaanderen ook verplicht om jaarlijks een bepaalde hoeveelheid elektriciteitsproductie uit hernieuwbare energiebronnen financieel te steunen. Dit doen ze door Vlaamse GSC's in te leveren bij de Vreg. "We krijgen af en toe de vraag om hiervoor ook buitenlandse certificaten aanvaarden, maar hebben dit altijd geweigerd," merkt Pictoel op.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
