26 December 2011 - Vlamingen ontrouwer aan energieleverancier

Op basis van cijfers over de eerste tien maanden van het jaar verwacht de Vreg, de instantie die toezicht uitoefent op de energiemarkt, dat op het einde van het jaar totaal 250.000 elektriciteits- en 160.000 aardgasklanten een andere leverancier hebben gekozen, tegen 213.000 en 128.000 in 2010. "Maar het potentieel is nog veel groter", zegt gedelegeerd bestuurder André Pictoel.

Want van de meer dan 1,2 miljoen Vlamingen die in 2011 een prijsvergelijking uitvoerden op de website van de Vreg stapte "slechts" 18% effectief over naar een andere leverancier. "De Vlamingen staan zeker en vast stil bij de keuze van energieleverancier, maar er heerst toch nog wat conservatisme om effectief te veranderen."

In juni en juli voerde de Vreg een bevraging uit bij 1.000 bedrijven en 1.000 huishoudens. "De redenen die ze aanhalen om toch niet van leverancier te veranderen zijn vermeende beslommeringen en tevredenheid over de huidige leverancier." Die tevredenheid betreft zowel de juistheid van de facturen als de betrouwbaarheid als de prijs. Ze is ook relatief, want veel huishoudens weten niet of ze tevreden zijn over de betrouwbaarheid van de leverancier dan wel van de netbeheerder. "Zelf krijgen we ook nog altijd telefoons om te vragen of wij elektriciteit kunnen leveren of om de meterstand door te geven," glimlachen enkele Vreg-medewerkers. De bevraging betrof alleen het al dan niet verlaten van de plaatselijke standaardleverancier –in Vlaanderen zijn dat alleen Electrabel en SPE-Luminus–, niet een zoveelste overstap naar weer een andere leverancier.

Prijs doorslaggevend

De prijs was bij Vlaamse huishouden dé grootste (54%) motivator om van leverancier te veranderen, gevolgd door betrouwbaarheid (53%) en dienstverlening (47%) en het groene stroomaanbod (39%). 15% wil geen kernenergie ontvangen. Voor 6% was de plaatsing van zonnepanelen de reden om voor een bepaalde leverancier te kiezen, allicht met het oog op een zo laag mogelijke vaste vergoeding of restfactuur. Vooral in Limburg speelde de prijs een grote rol (73%). De keuze voor een andere dan de standaardleverancier wordt voornamelijk gemotiveerd door het prijsaspect (86%) en het aanbod van groene stroom (49%).

Vrouwen baseren hun keuze op andere factoren dan mannen: ze vernoemen significant vaker een betere dienstverlening (52% versus 43%), groene stroom (45% versus 33%) en het feit dat ze geen stroom wensen uit kernreactoren (19% versus 11%). Bij 28% van de bedrijven is het aanbod groene stroom van belang in hun keuze, minder dan in 2010 (34%).

Prijsstijging slechts deels te wijten aan groene maatregelen

De Vreg relativeert ook de klacht van onder meer het Verbond van Belgische ondernemingen dat de overheid zelf verantwoordelijk zou zijn voor een groot deel van de prijsstijging van de elektriciteit. In 2004 was de energiekost goed voor 53% van de elektriciteitsprijs en de transmissie- en distributiekosten en heffingen samen voor 47%. In 2011 was die verhouding verschoven naar 51/49. Die cijfers logenstraffen de bewering dat de overheid verantwoordelijk zou zijn voor 90% van de prijsstijgingen, maar de impact van de door de overheid opgelegde kosten is toch niet min.

Want in de periode 2004-juli 2011 steeg de totale gemiddelde elektriciteitsprijs voor gemiddelde huishoudens met bijna 46%, maar de netto energiecomponent ervan met "slechts" 40% en de andere componenten met bijna 52%. Aan de eigenlijke heffingen ligt het niet, die verminderden zelfs met 64%. Maar de transmissietarieven stegen met 16% en de distributietarieven met 76%! De Vlaamse overheid heeft de uitbetaling van de subsidies voor efficiënt energieverbruik, het energiezuiniger maken van woningen en plaatselijke productie van groene stroom opdragen aan de beheerders van de distributienetten. Die beheerders verrekenen deze onkosten in de facturatie aan de eindklanten.

De stijging van de aardgasprijs daarentegen is vooral die van het gas zelf. Was de gascomponent in de totaalprijs in 2004 nog goed voor 53%, dan beliep dit aandeel in juli 2011 72%.