Coöperatieven: na energie, nu ook landbouw en voeding

De belangstelling voor coöperaties neemt fors toe. Ze onderscheiden zich van andere ondernemingsmodellen, onder meer door een doelmaximalisatie die primeert op winstmaximalisatie, stelt coöperatieve dienstverlener Coopburo.

Het succes blijkt uit het toenemende aantal hernieuwbare energie-coöperatieven. De bekendste is Ecopower, maar intussen ontstonden nog tal van andere, zoals Beauvent, EnerGent, Volterra,…

In de sectoren landbouw en voeding lijkt de coöperatieve geest nu eveneens uit de fles. Eerder waren er al coöperaties zoals zuivelbedrijf Milcobel, kaasmakerij Het Hinkelspel en bioboerderij De Wassende Maan. Jonger zijn bijvoorbeeld de Natuurfrituur, die dateert van 2011, en Permafungi, dat werd opgericht in 2013.

In 2014 kwamen er plots diverse coöperatieven bij. Veel belangstelling genoten onder andere De Landgenoten, Stadsboerderij Kortrijk en Roof food.

Steun voor bio

De Landgenoten is het eerste coöperatieve initiatief in Vlaanderen dat landbouwgrond beheert. Het werd eind april 2014 opgericht door 17 organisaties die actief zijn op gebied van duurzame landbouw, milieu en eerlijke handel. Intussen telt de coöperatie 400 coöperanten.

De toegang tot grond is, door zijn hoge prijs, één van de grootste drempels voor startende landbouwers. Door boeren en burgers samen te brengen wil De Landgenoten grond aankopen en laten beheren als biologische landbouwgrond. De middelen om dat te doen, komen van aandelen in cvba De Landgenoten, aangekocht door burgers. Maar er komen er ook van (fiscaal aftrekbare) schenkingen aan de gelijknamige stichting.

Het eerste project waar De Landgenoten zich achter schaarde, was het Wijveld, een boerderij met groente- en fruitteelt in Destelbergen. Twee boeren pachten het terrein van de coöperatie. Het pachtgeld gebruikt de cvba om haar werking te betalen. Voor een tweede project lopen de fondsen binnen: het Open Veld te Heverlee. En dan zijn er nog een viertal projecten die momenteel worden gescreend, meldt Adje Van Oekelen, medewerkster bij de organisatie.

Boer en burger

Stadsboerderij Kortrijk cvba is opgericht in het voorjaar van 2014. De coöperatieve is opgericht op initiatief van geëngageerde leden van Natuurkoepel, Natuurpunt, Sinergiek, Velt en Transitiestad Kortrijk. Intussen telt ze 90 coöperanten.

In afwachting van het moment dat de cvba een boerderij in de Kortrijkse stadsrand kan kopen, huist ze in een pand in de Watermolenstraat.

Stadsboerderij Kortrijk is intussen begonnen met de verkoop van bioproducten. Zoals groenten, die zoveel mogelijk komen van boeren uit de streek. Wie ze wil, kan ze bestellen via de webwinkel. De klanten halen ze dan af in de Watermolenstraat of in één van afhaalpunten in de stad. Ze aan huis laten bezorgen kan ook: dat gebeurt via een fietskoerier.

De coöperatie wil boer en burger dichter bij mekaar brengen. Ze heeft ook plannen om te experimenteren met permacultuur en zelfpluk. En op termijn wil ze schapen en kippen telen. Andere doelen zijn een boerderijwinkel met soepbar, faciliteiten voor vergaderingen en kinderopvang. Tenslotte wil de cvba sensibiliseren en vormingen geven, om uitleg te geven bij de sociaal-ecologische transitie die ze nastreeft.

Op eenzame hoogte

Roof food cvba ging van start in november 2014. Het idee ervoor kwam van Sabien Windels. Ze kreeg de ingeving een biologische dakmoestuin te beginnen en de groenten die ze daar oogst, te gebruiken om vegetarische maaltijden aan te bieden.

Op termijn willen de oprichters van de cvba de dakmoestuin ook gebruiken om workshops te organiseren. Tevens moet het een expositieplaats worden die informatie geeft omtrent landbouw en innovatieve ideeën zoals verticaal tuinieren.

Roof food wil de buren mee betrekken in het project. Hun GFT-afval zou namelijk de basis kunnen worden voor compost voor de dakmoestuin. En de verpakkingen die de coöperatieve gebruikt voor het leveren van de maaltijden moeten herbruikbaar zijn.

De cateringactiviteiten zijn intussen bezig. Maar de dakmoestuin is er nog niet. Windels en de kokkin van de vennootschap werken voorlopig met biogroenten die ze van elders inkochten.

In 2016 komt de langverwachte dakmoestuin dan op de nieuwbouw van De Punt, een bedrijvencentrum in Gentbrugge. Maar Windels wil al dit jaar beginnen experimenten met verschillende soorten substraten. Daarvoor is ze nu op zoek naar een stevig dak dat ze tijdelijk kan gebruiken.

Voorlopig telt Roof food drie coöperanten. In 2016 zal het voor het ruime publiek mogelijk worden eveneens aandelen te kopen.

Add a Comment