Het merendeel van de EU-lidstaten heeft zijn nationale hernieuwbare energie actieplannen (NREAP’s) te laat of nog niet ingediend. Ook op het Belgische plan is het nog wachten.
De Europese Hernieuwbare energierichtlijn legt doelen vast voor hernieuwbare energie om tegen 2020 een aandeel van 20% in de totale energiemix van de EU te bereiken. Om ervoor te zorgen dat de doelen worden gehaald bepaalt de richtlijn indicatieve trajecten - tussentijdse doelstellingen, zeg maar - voor elke lidstaat. De EU-landen moesten tegen eind juni nationale hernieuwbare energieactieplannen opstellen, die de geplande maatregelen beschrijven waarmee ze hun indicatieve trajecten verwachten te doorlopen.
Statistische transfers
De richtlijn biedt de lidstaten ook de optie om ‘statistische transfers’ te gebruiken. Die laten toe om (kredieten van) beschikbare reserves met andere landen te verhandelen, zodat iedereen zijn doelstellingen makkelijker kan bereiken. Maar dat mag alleen als de EU-landen hun tussentijdse doelstellingen waarmaken.
In januari 2010 moesten de lidstaten al een rapport indienen met hun prognose van mogelijke overschotten of tekorten aan hernieuware energiebronnen ten opzichte van de binnenlandse energiebronnen.
Deadline verstreken
‘s Middags op 30 juni 2010, de dag van de deadline, lagen er nog maar twee nationale actieplannen op het bureau van de Europese Commissie. Alleen Nederland en Denemarken waren op dat moment klaar met hun huiswerk.
De Belgische klimaat- en energieminister Paul Magnette, gaf in een gesprek met de gespecialiseerde nieuwssite Euractiv.com te kennen dat zijn rapport klaar was, maar nog wachtte op de goedkeuring van de vier Belgische regeringen. Het valt te bezien of dit nog voor het zomerreces lukt.
Magnette onderstreepte tegelijk het belang van deze oefening om de hernieuwbare energie op de agenda te brengen. “Het is wellicht de allereerste keer dat op een dergelijke schaal over hernieuwbare energie in België wordt gediscussieerd,” aldus Magnette. Hij zei dat deze oefening ons land heeft aangespoord om de effectiviteit van de steunmechanismen voor hernieuwbare energiebronnen opnieuw onder de loep te nemen.
Tijd voor een reality check
De directeur-generaal voor energie van de Europese Commissie, Philip Lowe, benadrukte dat het er nu op aankomt om verder te investeren. Want de kostprijzen van hernieuwbare energie moeten absoluut verder omlaag, ook al staan budgetten onder druk als gevolg van de economische crisis. Zo voorspelde hij dat het steeds moeilijker zal blijken om hernieuwbare energie te blijven ondersteunen in de vorm van zgn. feed-in tarieven (terugleververgoedingen). “We moeten investeren voor de toekomst, maar de kortetermijnperspectieven liggen behoorlijk moeilijk,” gaf de EU-topfunctionaris toe.
In de huidige financiële context wordt over de haalbaarheid van de doelstellingen uit de hernieuwbare energierichtlijn overigens flink gedicussieerd. Sommige experts pleiten voor meer inkomsten via een verhandelingstaks in het Europese emissiehandelsysteem waarmee projecten in hernieuwbare energie gefincancierd zouden kunnen worden. Maar anderen wijzen deze optie dan weer als onrealistisch van de hand.
“Toen de doelstellingen voor de hernieuwbare energie werden besproken, heeft niemand gerept over de nood aan investeringen in het opwekken of opslaan van hernieuwbare energie, dus daar hebben we zitten dromen,” zo verwoorde Lowe het. Hij voegde daaraan toe dat aangezien verhogingen van EU- of nationale budgetten uitgesloten zijn, de beste manier om de doelen te realiseren is via wetgeving. “Die moet ervoor zorgen dat de markten zich op een bepaalde manier gaan gedragen. Dat is de opdracht waar we nu voor staan."
Biobrandstoffen of niet?
Een ander probleem waarmee de EU zich geconfronteerd ziet is de verplichting om 10% van het transport op hernieuwbare energiebronnen te laten rijden. Aangezien de meeste deskundigen de elektrische auto geen noemenswaardige rol zien spelen voor 2020 zal het heil van biobrandstoffen moeten komen. Maar zijn dit wel waardige vervangers voor fossiele brandstoffen?
“We zullen voor eens en voor altijd moeten uitmaken of we biobrandstoffen al dan niet duurzaam genoeg vinden om ze te gebruiken,” zei Lowe. Dat is alleszins geen gemakkelijke zaak. In Brussel woedt al een tijdje een felle discussie over de indirecte wijziging van het landgebruik doordat voedselteelten plaats moeten ruimen voor energiegewassen. Dit zou ertoe kunnen leiden dat dan nieuwe landbouwgrond nodig is en dat daarvoor bossen moeten wijken. Ook al zijn de omvang en de gevolgen vaan dit proces nog verre van gekend, toch suggereren er al tal van studies dat deze indirecte verandereing van het landgebruik extra CO2 de lucht in jaagt. Die CO2 zou minstens een deel van de milieuwinst van biobrandstoffen ten opzichte van fossiele brandstoffen teniet doen.
Dat we daarom alle energie uit biomassa daarom ineens zullen afschaffen wegens onduurzaam acht Lowe onwaarschijnlijk. Maar het is wel belangrijk dat hier een beslissing wordt genomen op basis van wetenschappelijk gegronde informatie. Daarom bereidt de Commissie momenteel een rapport voor over deze materie. Het rapport wordt tegen het einde van dit jaar verwacht. Dan zal duidelijk zijn of extra actie nodig is of niet.
Bron: EURactiv.com
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
