8 December 2010 - Nieuw elektriciteitsnet op Noordzee krijgt groen licht

Op vrijdag 3 december hebben Ministers van alle tien de Noordzeelanden een ‘Memorandum van Overeenstemming' ondertekend waarmeer ze, als eerste stap naar een Europese eenheidsmarkt voor elektriciteit, het sein op groen zetten voor de ontwikkeling van een elektriciteitsnet op zee.

Het langverwachte project zat al in de pijplijn sinds de topconferentie in oktober 2010. Afgevaardigden van lidstaatregeringen en de industrie werkten sindsdien aan een samenwerkingsovereenkomst.

Tot nog toe worden offshore windmolenparken door de EU-lidstaten afzonderlijk ontwikkeld. Daardoor gaat surplus geproduceerde elektriciteit vaak verloren. Met het nieuwe akkoord zijn de Ministers het eens geraakt om voortaan hun investeringen te coördineren voor aansluitingen tussen de netten van Zweden, Denemarken, Duitsland, Nederland, Luxemburg, Frankrijk het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Noorwegen en België. Ook gaat men de barrières proberen wegwerken die de grensoverschrijdende handel in elektriciteit bemoeilijken.

Christian Kjaer, ceo van de European Wind Energy Association (EWEA) noemde het akkoord “een onontbeerlijke stap in de richting van een offshore elektriciteitsnet, een stap die essentieel is voor een ééngemaakte Europese elektriciteitsmarkt.” De milieuorganisatie Greenpeace was nog wat voorzichtig, maar noemde het memorandum alvast ‘veelbelovend’.

Via een stuurgroep, een programmaraad en drie aparte werkgroepen (met mensen uit de industrie, regeringen en de Europese Commissie) worden de details nu verder uitgewerkt.Twee keer per jaar zal verslag worden uitgebracht aan Belgisch energieminister Paul Magnette, die ook de initiatiefnemer was van het project. Magnette beschreef het aan elkaar koppelen van de netten van Europese landen als “onmisbaar voor de industriële revolutie' en prees de voordelen op het vlak van nnovatie en tewerkstelling van het project.

Eenheidsmarkt voor elektriciteit
De elektriciteitsvoorziening is een van de diensten die alsnog geen deeluitmaken van de EU-eenheidsmarkt. Maar voortaan kan worden voorzien dat tegen 2030 150 gigawatt aan offshore windenergie zal worden opgewekt, naar schatting goed voor ongeveer 16% van de elektriciteitsconsumptie van de EU.

Wind wordt dus meer dan ooit een belangrijk deel van de oplossing. Dat was vroeger anders. De EU heeft zich tot doel gesteld om tegen 2020 20% van haar energie te winnen uit hernieuwbare energiebronnen. Maar tot nog toe was het bijzonder moeilijk om het potentieel van windenergie hierbij in te schatten, precies doordat de opgewekte elektriciteit zo moeilijk is op te slaan. Door ervoor te zorgen dat de overtollige energie makkelijker van de ene EU-Lidstaat naar de andere kan worden getransfereerd of verhandeld is dit probleem misschien van de baan.

Volgens sommigen ziet het er zelfs naar uit dat de EU dankzij het nieuwe elektriciteitsnet misschien wel meer energie uit de Noordzee zal kunnen winnen dan er beschikbaar is in de oliereserves van het Midden-Oosten.

Het net herdacht
De energienetten van Europa waren oorspronkelijk gebouwd met grote gecentraliseerde krachtcentrales voor ogen, eerder dan de verspreide en veel kleinere elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen - zoals het geval is bij offshore windmolenparken. Dus zal het net aangepast moeten worden.

Een zgn. EU 'supergrid' zou alvast een deel van de oplossing kunnen vormen door de introductie van een nieuw hoogspannigsnet op gelijkstroom (High Voltage Direct Current - HVDC). Dergelijk kabelnetwerk is meer geschikt om elektriciteit over grotere afstanden te transporteren, zonder al te veel energieverliezen onderweg.

Het is echter nog onzeker wie de installatie van dit kabelnetwerk gaat betalen. Het memorandum zegt daarover niets, behalve dan dat de ondertekenaars van het memorandum “ermee rekening moeten houden dat (voor de ontwikkeling van het offshore net) ook het elektriciteitsnet aan land zal moeten worden versterkt".

Hoe dan ook, zo liet Minister Magnette nog optekenen, met dit memorandum wordt de doelstelling 100% hernieuwbare energie tegen 2050, een stuk realistischer. 

Bron: EurActiv.com