Met het schaarser en duurder worden van olie en aardgas gaan energiebedrijven steeds meer op zoek naar alternatieven om de fossiele brandstofeconomie draaiend te houden. Eén zo'n alternatief is schaliegas. Dat is gas dat in sedimentair gesteente diep onder de grond zit opgeslagen. De manier waarop het gas uit het gesteente wordt vrijgemaakt, is controversieel vanwege het risico op ernstige milieuschade. De techniek wordt 'hydraulic fracturing' of 'fracking' genoemd. Grote hoeveelheden water worden via buizen in het gesteente ingespoten, water vermengd met zand en chemicaliën. De druk die daardoor ontstaat, doet het opgesloten methaangas ontsnappen. In de VS zijn problemen gesignaleerd met het boorwater, dat soms in contact komt met grondwater of op andere manieren het milieu vervuilt. Enkele onderzoekers van de onafhankelijke kennisorganisatie TNO stellen in het Chemisch2Weekblad dat het 'geen optie [is] de Amerikaanse methoden klakkeloos over te hevelen naar Europa.’ De onderzoekers pleiten voor een alternatief voor fracking, een alternatief voor water, of voor een techniek die de geïnjecteerde vloeistof in een gesloten circuit houdt.
Een bijkomend probleem is dat het methaangas dat vrijkomt bij de boringen en niet wordt opgevangen, een zeer schadelijk broeikasgas is, zeker twee keer schadelijker dan conventioneel gas. Een studie in het tijdschrift
Climatic Change wees uit dat 'de voetafdruk van schaliegas groter [is] dan die van conventioneel gas of olie, op eender welke tijdshorizon, maar in het bijzonder in de eerste twintig jaar.' Schaliegas blijkt aanvankelijk zelfs schadelijker voor het milieu dan steenkool.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat een aantal
wakkere Brabantse Burgers in het verzet zijn gekomen tegen de proefboringen, die op minder dan 50 km van de Belgische grens zouden plaatsvinden. Verwonderlijk is de haast waarmee een en ander gepaard gaat. Oscar Abbink van TNO wijst erop dat de Nederlandse conventionele aardgasreserves nog tot 2025 Nederland van gas zullen voorzien. Er is dus nog tijd om mogelijk minder schadelijke vormen van schaliegaswinning te ontwikkelen.
Nederland en de VS staan niet alleen in de schaliegascontroverse. Ook in
Groot-Brittanië wordt schaliegas beschouwd als een kans op energie-autonomie door de enen en als een oorzaak van mogelijke milieuschade door de tegenstanders. Een parlementaire werkgroep besloot onlangs dat 'de milieuproblemen geassocieerd [met de winning van schaliegas] in de VS kunnen worden vermeden door strakke regelgeving en goede praktijken in de industrie', al voegden parlementsleden eraan toe dat waakzaamheid blijft geboden inzake watervervuiling en het vrijkomen van bijkomende broeikasgassen. Testboringen vinden, ondanks oproepen van tegenstanders voor een moratorium, al plaats in Blackpool, Lancashire, nota bene door hetzelfde bedrijf dat ook in Nederland hoopt te boren.
In Frankrijk werkt de overheid aan een verbod op de winning van schaliegas. In Polen woedt de discussie nog volop voort. Op zijn
website benadrukt Cuadrilla dat het de modernste technieken gebruikt en dat de boorvloeistoffen voor 99,75% uit zuiver water en zand bestaan, en voor het overige uit 'microscopische alledaagse huis-, tuin- en keukenchemicaliën', zoals zoutzuur, het zenuwvergif polyacrilamide en het levende organismen dodende biocide.