23 Februari 2010 - Slechte ruimtelijke ordening mee aan de basis Madeira-ramp

De mens is door een slechte ruimtelijke ordening mee schuldig aan de catastrofe die het Portugese eiland Madeira afgelopen zaterdag getroffen heeft. Dat zeggen milieuverenigingen en andere organisaties. Hevige regenbuiten en windvlagen veroorzaakten op dit toeristische paradijs zware overstromingen en grondverschuivingen. Momenteel zijn 42 doden geteld. Gevreesd dat het aantal nog zal oplopen. Op Madeira, 57 op 22 km groot, wonen 250.000 inwoners. Jaarlijks brengen er 850.000 toeristen hun vakantie door.

Volgens Hélder Spinola van de Portugese milieuvereniging Quercus werden de gevolgen van de zware regenval verergerd door het feit dat er de afgelopen decennia op vele plaatsen gebouwd werd op plaatsen waarlangs vroeger het water uit de bergen naar zee werd afgevoerd. De beddingen van de drie belangrijkste rivieren werden bovendien versmald en er werden ook gebouwen opgetrokken langs deze beddingen. Er werden voorts wegen gebouwd die de loop van beken blokkeren. Hierdoor kon het overvloedige regenwater niet snel genoeg via de rivieren wegstromen. De overstromingen toverden mede hierdoor de wegen om in alles vernielende “waterkanonnen”.

“Wat in Madeira gebeurde is exemplarisch voor de gevaren van een slechte ruimtelijke planning”, aldus Ricardo Ribeiro, hoofd van een Portugese vereniging van veiligheidstechnici. Hij verwijst naar de spectaculaire modernisatie die het eiland de afgelopen dertig jaar onderging, een evolutie die deels betaald werd met Europese gelden voor onderontwikkelde regio’s. Door deze “betonpolitiek” werd ook de oppervlakte waar het water de grond kan indringen sterk verminderd.