Nu de aarde opwarmt, schuiven veel soorten op naar meer noordelijke breedtegraden. Dat blijkt ook voor hele gemeenschappen te gelden, blijkt uit een recente studie.
In januari 2012 verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Climate Change de resultaten van een onderzoek uitgevoerd in 7 Europese landen. Het focuste zich op vlinders en vogels.
Het leefgebied van beide blijkt als gevolg van de klimaatverandering de voorbije 2 decennia 249 km naar het noorden te zijn opgeschoven. Vogels gingen in die periode slechts 37 km noordwaarts. Ze hebben dus een zogenaamde ‘klimaatschuld’ van 212 km. Vlinders zijn verder geraakt: zij zijn in 20 jaar 114 km noordwaarts getrokken, wat toch nog overeenkomt met een klimaatschuld van 135 km.
Prof. Dr. Hans Van Dyck, hoogleraar aan de UCL en hoofd van de biodiversiteitsafdeling van het ‘Earth and Life Institute’: “Deze studie legt voor de eerste keer de klemtoon op gemeenschappen en dus niet alleen op individuele soorten. Ze toont dat de afgelopen 20 jaar de gemeenschappen van vlinders en vogels al aantoonbaar zijn veranderd.”
Nu is het vooral uitkijken naar indirecte invloeden, zegt hij. “Als predatoren, bijvoorbeeld vogels, en prooien, zoals vlinders in rupsstadium, niet synchroon verschuiven, leidt dit tot veranderingen in de gemeenschappen. Bijvoorbeeld omdat tussen beide een prooi-predatorrelatie bestaat. In hoeverre dit problematisch is, of dat soorten toch flexibel kunnen reageren, wordt nu nader bekeken.”
“Klimaatverandering staat overigens niet op zich. Het zal vooral andere problemen sterker in de verf zetten. Denk aan de versnippering van leefgebieden. Als soorten onder druk van klimaatverandering dienen te migreren, maar de aard van het landschap op mensenmaat bemoeilijkt dit, dan wordt het voor vogels, vlinders en vele andere boeiende componenten van de biodiversiteit een pak moeilijker om met het veranderende klimaat op te schuiven. Sommige soorten zullen dan ook verdwijnen, terwijl andere talrijker zullen worden.”
Als voorbeelden van zuiderse dieren die naar ons land zijn opgeschoven, noemt Hans Van Dyck de Kleine Zilverreiger en de Braamparelmoervlinder, die vroeger zeldzaam waren maar nu vaker zijn te zien. Een soort die talrijker wordt is de Koninginnenpage. Penibel is de situatie onder meer voor zij die het moeten hebben van koele veengebieden, zoals het Veenhooibeestje.
In augustus 2011 pakten onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Science uit met de resultaten van een ander belangwekkend onderzoek. Daaruit bleek dat planten en dieren de afgelopen 40 jaar met bijna 17 kilometer per decennium richting polen zijn opgerukt. Dat komt neer op bijna 20 centimeter per uur, en is 2 à 3 keer zo snel als de tot dan toe laatste schattingen, die stamden uit 2003.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
