13 Juni 2012 - De gevolgen van Fukushima in beeld gebracht

Het verlies van habitat, van leefruimte voor de mens (en andere biologische wezens) is volgens professor Aviel Verbruggen een van de zwaarst wegende gevolgen van een kernramp. Wat dat concreet betekent, is te zien op de foto's uit de reeks Shadowlands die de Nederlandse National Geographic-fotograaf Robert Knoth afgelopen herfst maakte in de spookstreek rond Fukushima, waar hij samen met de journaliste Antoinette de Jong op reportage was voor Greenpeace. De beelden zijn te bekijken op de site van Greenpeace en in Brussel op het Voorplein Sint-Goedele, het plein voor de Sint-Michiels en Sint-Goedele Kathedraal op een steenworp van het Centraal Station.

Knoth en De Jong zijn niet aan hun proefstuk voor wat betreft het onder de aandacht brengen van de gevolgen van nucleaire fall-out. Voor het project Certificate no. 000358/ bezochten ze eerder gebieden in de voormalige Sovjet-Unie waar stil gehouden kernrampen en kernproeven heel gewoon waren. Zo hadden in Kazakhstan ongeveer 500 atoomproeven plaats, waar 1,7 miljoen mensen aan hoge doses straling werden blootgesteld, met tot vandaag groeistoornissen, mentale achterstand, kanker en een resem andere ziekten tot gevolg.

Welke gezondheidsgevolgen Fukushima precies zal hebben voor de Japanse bevolking, blijft nog bang afwachten. Maar nu al is duidelijk dat het leven in een straal van 20 tot 40 km rond de gesmolten reactoren nooit meer hetzelfde zal zijn. Mensen zijn hun huis en hun tuin kwijt en vaak ook hun broodwinning. Families zijn verscheurd. Gebouwen en natuur zijn zwaar radio-actief besmet. Met de ramp sloeg ook de onzekerheid toe, mede vanwege de grote discrepantie tussen de sussende berichten in de officiële media en de geruchten op het internet. Mevrouw Tanji, de directrice van de Minami Fukushima crèche, beklaagt zich erover dat de overheid niet veel meer deed dan de kinderen een poster bezorgen met enkele aanwijzingen om hoge dosissen radio-activiteit te vermijden.

Sommige zwaar door radio-activiteit besmette gebieden blijven tot vandaag bewoond. Iitate ligt dan wel 40 km van de kerncentrale, maar de straling is er gevaarlijk hoog. Hoewel de meeste mensen zijn gevlucht, zijn er een paar oudere mensen blijven wonen omdat ze hun bezittingen niet in de steek kunnen laten. De gemeente Tsushima, net buiten de 20km-zone rond de centrale, ligt er vandaag verlaten bij. De evacuatie kwam er pas op gang drie dagen na de ramp, terwijl de wind al die tijd hoge dosissen radio-activiteit richting Tsushima blies. Of de bewoners nog ooit zullen meemaken dat ze veilig terug in hun huis of boerderij zullen kunnen wonen, weet voorlopig niemand.