Niet lang nadat Greenpeace uitpakte met een rapport over 100% hernieuwbare energie in Europa tegen 2050 publiceert WWF een studie die deze conclusies bevestigt en een stap verder gaat.
Terwijl Greenpeace zich in The Battle of the Grids beperkte tot elektriciteitsproductie op één continent, breidt WWF de kwestie uit tot de rest van de wereld en alle vormen van brandstof, energie, transport, industrie, technologie en voedselproductie.
Conclusie: de transitie naar (zo goed als) 100% hernieuwbare energie wereldwijd is technisch haalbaar. Ze is bovendien noodzakelijk om de toenemende gevolgen van de klimaatsverandering een halt toe te roepen. De resultaten werden op 3 februari online geplaatst in een 256 pagina's tellend Engelstalig document met wat WWF zelf een gedurfd en ambitieus scenario noemt. Het studiebureau Ecofys zorgde voor het nodige telwerk en werkte het scenario in detail uit.
Voor wie nog niet overtuigd mocht zijn van de noodzaak om binnen de veertig jaar over te schakelen op een 100% duurzaam systeem van landbouw, industrie, bouw en transport, geeft het rapport de volgende confronterende feiten mee.
Onze fossiele brandstoffen zijn eindig en geraken snel op, bovendien dragen ze bij tot klimaatsverandering en milieurampen. Als de hele wereld evenveel olie zou gebruiken als de gemiddelde inwoner van de VS of Singapore, zijn de olievoorraden binnen 9 jaar uitgeput.
1,4 miljard mensen hebben momenteel geen toegang tot betrouwbare elektriciteitsvoorzieningen.
2,7 miljard mensen is afhankelijk van vaak niet duurzaam geoogste bio-energie zoals brandhout.
Nucleair afval blijft nog gedurende 10.000 jaar gevaarlijk. Kernenergie is onethisch, duur en kan geen deel uitmaken van een duurzame oplossing.
De toekomst volgens Ecofys
Ecofys gaat er van uit dat de totale energievraag van de wereld in 2050 met 15% zal zijn teruggelopen in vergelijking met 2005. Dat zulks mogelijk is ondanks de verwachte en ingecalculeerde toename van de bevolking, de industriële productie, het reizen en het vrachttransport, zal afhangen van het succes van doorgedreven energiebesparing en energie-efficiëntie in industrie, bouw en transport, toenemende recyclage, en de omschakeling naar efficiëntere transportmethodes. Waar mogelijk wordt gekozen voor elektrische energie op basis van zonne-, wind-, waterkracht- en geothermische energie. Warmtepompen zorgen voor de verwarming van gebouwen. Smart grids met opslagmogelijkheden zorgen voor voldoende spanning op het net. Biobrandstoffen worden zoveel mogelijk voorbehouden voor het aandrijven van vliegtuigen, vrachtwagens en schepen. Deze biobrandstoffen zijn voornamelijk afkomstig uit de afvalverwerking, maar de noodzaak blijft bestaan om duurzaam onderhouden bossen te kappen en duurzaam geteelde gewassen te verwerken tot biobrandstoffen, waarbij erop wordt toegezien dat dit gebeurt met oog voor het behoud van biodiversiteit. Water- en voedselvoorziening mogen niet gehinderd worden door de productie van duurzame biobrandstoffen.
De eerste dertig jaar moet er fiks geïnvesteerd worden in deze nieuwe energiehuishouding. Vanaf 2040 zijn de baten groter dan de kosten. En tegen 2050 besparen we door toegenomen efficiëntie en het uitschakelen van fossiele brandstofkosten jaarlijks 4 triljoen euro. Mochten de petroleumprijzen nog sneller stijgen dan verwacht, en als we de factoren klimaatsverandering en menselijke gezondheid zouden verrekenen, zijn de baten nog groter en bovendien eerder te verwachten.
Een paar tot de verbeelding sprekende cijfers op een rij:
Met een CSP-zonneënergie-installatie op een oppervlakte van 0,3% van de Sahara kan je heel Europa van energie voorzien
Met een miljoen onshore en 100.000 offshore windturbines meer dan vandaag, kunnen we tegen 2050 in een kwart van de wereldbehoefte aan elektriciteit voorzien.
0,1% van de energie in de oceanen volstaat om in de energiebehoeften van 15 miljard mensen te voorzien.
Geothermische energie kan tien maal meer energie leveren dan er vandaag wereldwijd wordt geproduceerd.
Vandaag geven we 230 miljard dollar per jaar uit aan verlichting. Met moderne technologie zouden we tot 60% kunnen besparen.
Zuinig duurt het langst
Wat moet er concreet gebeuren? Om te beginnen moet alles wat we doen zuinig en efficiënt zijn. Efficiëntieminima moeten wettelijk worden verplicht en gecontroleerd voor alles wat energie verbruikt. Bij het ontwerpen van producten moet een Cradle to Cradle-aanpak centraal staan. Ontwikkelingslanden moeten met de hulp van de andere landen het inefficiënte gebruik van biomassa een halt toeroepen. Er moet zwaar geïnvesteerd worden in openbaar vervoer, aangedreven met hernieuwbare energie. Reizen per vliegtuig moeten zoveel mogelijk vervangen worden door reizen per supersnelle trein. Openbaar vervoer en treintransport moeten goedkoper worden dan privé-vervoer en wegtransport over elke afstand.
Kortom, elke mens, elk bedrijf, elke organisatie moet waar mogelijk energie besparen en zijn steentje bijdragen. Dat betekent ook dat we in de rijke landen minder vlees zullen moeten leren consumeren en minder eten weggooien. En we kunnen beter vandaag dan morgen werk maken van een mentaliteitsverandering, de noodzakelijke investeringen, grondige innovatie en radicale oplossingen, om de wereld te redden voor 2050.
Een nieuw financieel systeem
Ook al zal op de lange termijn onze planeet, onze gezondheid en zelfs onze portefeuille beter worden van de transitie naar een 100% duurzame energie en economie, toch wordt het bijzonder moeilijk om tijdig de nodige fondsen te verzamelen. Dat komt, stelt WWF, omdat ons huidige financiële systeem niet geschikt is voor een langetermijnvisie. Investeerders verwachten een return binnen een paar jaar.
Zo lang het goedkoper is om een kolen- of gascentrale te bouwen dan om te investeren in hernieuwbare energie, kunnen de nieuwe ontwikkelingen niet volledig aan de vrije markt worden overgelaten, luidt het in het rapport. WWF denkt daarom aan PPS-constructies.
Daarnaast moeten producenten van hernieuwbare energie ook zeker zijn van inkomsten, bijvoorbeeld via een systeem van groenestroomcertificaten. Bovendien moeten de subsidies voor conventionele energie eindelijk aan banden worden gelegd. Volgens de OECD gaat er nog altijd 700 miljard dollar per jaar aan overheidssubsidies naar fossiele brandstoffen, waarvan twee derde in ontwikkelingslanden.
Tenslotte moeten we ervan doordrongen geraken dat de groene economie miljoenen jobs zal opleveren. China investeert over tien jaar gespreid 580 miljard euro in een programma voor hernieuwbare energie dat 15 miljoen banen zal opleveren. De groene energiesector in Duitsland stelt nu al 300.000 mensen te werk.
Wetende dat de meesten onder ons nog de geboorte van een 100% hernieuwbaar energiesysteem gestalte zullen zien krijgen, zijn het bijzonder spannende tijden.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
