Een Frans rapport stelt dat het mogelijk is om 9 miljard mensen op duurzame wijze te voeden, maar alleen als er een halt wordt toegeroepen aan de overconsumptie en verspilling van voedsel.
9 miljard mensen op duurzame wijze van voedsel voorzien, dat is de uitdaging waar onze wereld tegen 2050 mee geconfronteerd zal worden. Het Franse INRA, het Nationaal Instituut voor Landbouwonderzoek, presenteerde onlangs een multidisciplinaire studie die mogelijke toekomstscenario's onderzocht. Het complexe uitgangspunt daarbij is dat we niet alleen elke wereldburger van voldoende voedsel moeten voorzien, maar dat zulks ook moet gebeuren met het nodige respect voor het milieu, en voorts rekening houdend met sociale aspecten en de toenemende schaarste van fossiele brandstoffen. De uitdaging bestaat erin te zorgen voor een goed en uitgebalanceerd voedingspatroon voor iedereen, waarbij meer voedsel wordt geproduceerd op een betere manier dan nu het geval is.
De wereld vandaag
Nog dit jaar wordt de 7 miljardste aardbewoner geboren. Hij of zij komt terecht in een wereld die de afgelopen vijftig jaar de wereldbevolking heeft zien verdubbelen (van 3,1 miljard in 1961). Tussen 1961 en 2003 is er 13% landbouwgrond bijgekomen. De hoeveelheid geïrrigeerde landbouwoppervlakte is in die periode verdubbeld. De landbouw is er in deze periode in geslaagd om de voedselproductie meer dan te verdubbelen en tegelijk de benodigde landbouwoppervlakte om één persoon te voeden te halveren tot 0,25 ha.
Die globale cijfers verbergen de groter wordende verschillen in opbrengst per ha tussen de verschillende regio's in de wereld, die zijn geëvolueerd van 1:2 in 1961 naar 1:3,4 vandaag. Het verschil in opbrengst tussen meest en minst efficiënte landbouw is in deze periode dus bijna verdubbeld.
Twee scenario's
De wetenschappers achter de studie komen met twee mogelijke toekomstscenario's op de proppen, Agrimonde GO en Angrimonde 1, die er beide in slagen om 9 miljard mensen te voeden tegen 2050. Het verschil is dat het model-GO, dat voortborduurt op bestaande trends, leidt tot ongewenste milieuschade.
Model-1 daarentegen gaat uit van een andere aanpak en voedt 9 miljard mensen op duurzame wijze, met aandacht voor biodiversiteit, het behoud van ecosystemen enzovoorts. Er is echter een maar. Model-1 is alleen realiseerbaar als drie voorwaarden zijn vervuld.
Ten eerste kan het voedingsmodel van de geïndustrialiseerde wereld niet worden toegepast op de rest van de wereld. Dat impliceert dat er paal en perk moet worden gesteld aan overdreven voedselconsumptie die leidt tot overgewicht en obesitas. Bovendien moet een halt worden toegeroepen aan de verspilling van voedsel tijdens de distributie en bij de eindconsument (die nu ongeveer een kwart van de aangekochte producten weggooit).
Ten tweede moet er prioriteit gegeven worden aan ecologische en productieve landbouw. Een landbouwmodel dat zorgt voor een grotere productiviteit (ja, ook via genetische manipulatie) en tegelijk zuinig is met fossiele brandstoffen, het milieu respecteert, inspeelt op synergieën tussen dieren en planten, wetenschappelijk onderbouwd is en bovendien gebruik maakt van bestaande kennis en traditionele landbouwmethodes.
Ten derde moeten er internationale afspraken komen over landbouwprijzen, zodat gezorgd wordt voor goede inkomsten voor de boeren, en betaalbare producten voor de consumenten. Daarbij moeten de oost-west en noord-zuid-voedseltrafiek worden gereguleerd.
De vetten en de mageren
Het originele van de studie is dat de focus op het gezondheidsaspect. Bij een business as usual-scenario gaan we naar een duale samenleving met in 2015 enerzijds 1 miljard ondervoede mensen, en aan de andere kant 700 miljoen volwassen met obesitas. De grootste uitdaging zal er dan ook in bestaan om mensen bewust te maken van een gezond voedingspatroon en hen verstandiger te laten consumeren. Simpel gesteld is het probleem al half opgelost als we ervoor kunnen zorgen dat wat wij in de rijke landen te veel consumeren of weggooien, in de arme landen belandt of er blijft.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
