BRUSSEL - Eind oktober 2010 was Prof. Naomi Oreskes te gast in Brussel om te komen praten over haar boek 'Merchants of Doubt'. Daarin stelt ze o.a. aan de kaak hoe een handvol mensen er al jarenlang in slagen om een doortastend klimaatbeleid tegen te houden.
Vanaf wanneer mag je spreken van ‘wetenschappelijk vaststaande feiten’? Hoe beslissen wetenschappers welk en hoeveel bewijsmateriaal er nodig is om iets als ‘waar’ te bestempelen? En wat gebeurt er als wetenschappers er zelf niet over eens geraken? Dit soort vragen zijn het terrein van wetenschapshistoricus Naomi Oreskes, professor aan de University of California in San Diego.
In 2004 begon Naomi Oreskes met een onderzoek naar wat wetenschappers zelf zeggen en schrijven over de opwarming van de aarde en de rol van de mens daarbij. Ze stelde al snel vast dat er wel degelijk sprake is van een duidelijke wetenschappelijke consensus. Haar essay ‘Beyond The Ivory Tower - The Scientific Consensus on Climate Change’ in het wetenschappelijk topblad Science veroorzaakte dan ook veel opschudding in de grote media, zowel in de Verenigde Staten, als in Europa. In de populaire media kwam die wetenschappelijke consensus immers helemaal niet tot uiting.
Oreskes’ werk werd geciteerd in documenten als ‘An inconvenient Truth’, de spraakmakende film van Al Gore, ‘A guide to facts and fictions about climate change van de Royal Society en tal van andere documenten die de publieke opinie uiteindelijk toch wisten te overtuigen van de urgentie van de klimaatproblematiek.
Oreskes toonde vooral aan dat er een belangrijke kloof gaapt tussen het gevoerde wetenschappelijk debat enerzijds en de berichtgeving door de massamedia en perceptie door het brede publiek anderzijds.Daarom ging ze dieper graven naar de oorzaken van deze kloof tussen wetenschap en maatschappij. Ze kwam daarbij tot ontluisterende vaststellingen: bepaalde spelers hebben er alle baat bij dat een ambitieus klimaatbeleid uitblijft. Deze spelers zijn er jarenlang in geslaagd om, door het zaaien van twijfel, het draagvlak voor politieke actie te ondermijnen. Ze worden daarin bijgestaan door een handvol consultants die ook in andere domeinen dan de klimaatwetenschap een gelijkaardige en al even bedenkelijke rol hebben gespeeld. Zo komen dezelfde namen terug als raadgevers voor de tabakslobby! Ook in de discussie over het al dan niet schadelijk zijn van (passief) roken is lange tijd geschermd met het argument dat hier geen voldoende wetenschappelijke basis was voor beschermende maatregelen. Ook hier is de twijfel jarenlang als een zeer effectief wapen gebruikt, stelt Orestes vast.
Naomi Oreskes stelde de resultaten van haar onderzoek samen met Erik Conway, te boek in ‘Merchants of Doubt - How and Why a Handful of Scientists Obscured the Truth on Global Warming’. Over dit boek geeft ze regelmatig lezingen. Heel af en toe ook in ons land.
Op 28 oktober 2010 was Naomi Oreskes te gast in Brussel, waar ze in het kader van de Forum Talks, georganiseerd door het Public Diplomacy Office van de Ambassade van de VS in Brussel een voortreffelijke lezing gaf. Een interview naar aanleiding van deze lezing is on line te zien op youtube.
De lezing in Brussel werd niet integraal gefilmd, maar andere, al even boeiende, lezingen over Merchants Of Doubt door Naomi Oreskes zijn op het net te vinden, zoals deze aan de Kansas State University op 18 oktober 2010.
Een absolute aanrader!
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
