WASHINGTON - Amerikaans president Barack Obama heeft vanuit het Oval Office een toespraak gehouden over de olieramp in de Golf van Mexico. Hij deed hierbij een strijdvaardige oproep voor een duurzame energietransitie.
Vorige woensdag heeft de Amerikaanse president Barack Obama voor het eerst een toespraak over de olieramp in de Golf van Mexico gehouden vanuit het Oval Office. Dat op zich is al een statement. Speeches vanuit dit bureau zijn immers alleen gereserveerd voor zeer ernstige zaken: denk aan de reactie van de vorige president George W. Bush op de aanslagen van 11 september 2001, de oorlogsverklaring aan Irak door Bush Sr. of de beroemde rede van John Kennedy tijdens de Cubaanse rakettencrisis in ’62.
President Obama vertelde over zijn jongste werkbezoek aan het getroffen gebied. Hij noemde de olieramp de ergste milieuramp uit de geschiedenis van de VS. De president gaf een overzicht van de inspanningen die momenteel gebeuren om de olieramp te bestrijden en bevestigde opnieuw dat oliemaatschappij BP voor alle aangerichte schade zal opdraaien.
Voor de schadevergoedingen aan burgers en bedrijven wordt een speciaal fonds opgericht, beheerd door de federale overheid.
Op de langere termijn wordt een herstelplan voor de Golfkust opgesteld. Ook komt er een commissie die de oorzaak van de milieuramp moet onderzoeken en nieuwe veiligheidsmaatregelen en milieunormen voor olieboringen moet vastleggen. Een moratorium van 6 maanden op nieuwe onderzeese olieboringen had de Amerikaanse president al bij het begin van de olieramp uitgevaardigd.
Obama was in zijn toespraak niet mild voor de Minerals Management Service, het agentschap belast met de regulering en vergunningen van olieboringen. De voorbije tien jaar - lees: onder George Bush - is dit agentschap volledig ingepalmd door de olie-industrie en tierde corruptie alom. Een nieuwe door de wol geverfde directeur, voormalig federaal openbaar aanklager en Inspecteur Generaal Michael Bromwich, moet daar paal en perk aan stellen.
Maar betere wetgeving, betere veiligheidsvoorschriften en betere handhaving is niet genoeg, waarschuwde Obama. Aan oliewinning zullen altijd risico’s verbonden blijven. Naarmate de gemakkelijk ontginbare bronnen opgeraken, worden die risico’s groter. Het gaat immers hoe dan ook om een eindige bron. Hij wees erop dat de VS meer dan 20% van de olie in de wereld gebruikt, maar zelf slechts beschikt 2% van de voorraden. Het moet dus anders.
Obama maakte duidelijk dat de weg voorwaarts al tientallen jaren lang is geblokkeerd door de lobbies van de olie-industrie, maar zeker ook door een gebrek aan politieke moed en openhartigheid. De president riep dan ook op om die impasse te doorbreken en eindelijk werk te maken van schone energie. Hij herinnerde met name aan de energie- en klimaatregelgeving die vorig jaar door het huis van afgevaardigden werd goedgekeurd en die nog steeds wacht op een gelijkaardig werkstuk van het Congres. "Er liggen momenteel vele goede ideeën op tafel, gaande van hogere efficiëntiestandaarden voor gebouwen, tot meer investeringen in wind en zonne-energie, of in onderzoek en ontwikkeling. Deze pistes dienen zeker verder onderzocht te worden," zei de president, "maar als er één ding is dat ik niet zal dulden is het nietsdoen".
Het was een afwisselend beheerste en bevlogen speech, waarmee president Obama een appel deed op de vastberadenheid, de creativiteit en de weerbaarheid van de Amerikanen om de nieuwe grote uitdagingen - het opkuisen van de olieramp, maar ook het realiseren van een daadwerkelijke duurzame energietransitie - te baas te kunnen. Op z’n Amerikaans, hoe kan het anders, met grote voorbeelden als de economisch-militaire krachtinspanning van de VS tijdens WOII, en de technologische prestatie van de maanlanding.
Maar vooral was dit een strijdvaardige toespraak, doorspekt met oorlogsretoriek, waarmee Obama een sterk staaltje politiek touwdansen ten beste gaf. Ten eerste gaf hij woensdag een wederwoord tegen de kritiek, als zou zijn administratie te weinig doen om de olieramp te bestrijden. Ten tweede was de speech een opgemerkt appel om de impasse te doorbreken en een nieuw elan te geven aan de strijd voor een duurzame, koolstofarme energietransitie. Door de economische crisis en de moeizame vooruitgang op het vlak van klimaat- en energiebeleid in het Congres, lijkt de fut er inderdaad wat uit en is zo'n appel meer dan nodig. Ten derde was het een poging om de rangen te sluiten binnen de eigen achterban en om weerstanden bij politieke tegenstanders enigszins weg te masseren. Of dat is gelukt, zal de toekomst uitwijzen.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
