Elk jaar zit er één procent minder plankton in onze oceanen. Een kleine afname met mogelijk grote gevolgen.
De Canadese wetenschappers Daniel G. Boyce, Marlon R. Lewis en Boris Worm, biologen en oceanografen van de universiteit van Dalhousie, melden in een onlangs in Nature verschenen artikel dat er in acht van de tien oceaangebieden op de wereld steeds minder plankton aanwezig is. Plankton bevindt zich helemaal onderaan in de voedselpiramide van de oceaan en is dus levensnoodzakelijk voor alle leven in onze zeeën. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen fytoplankton (minuscuul kleine plantjes) en zoöplankton (zeer kleine diertjes).
Het fytoplankton dient als voedsel voor het zoöplankton, dat op zijn beurt het menu vormt voor vissen en andere zeedieren. Het microscopisch kleine fytoplankton is verantwoordelijk voor de productie van ongeveer de helft van alle organische stoffen op aarde. Boris Worm, die aan het Nature-artikel meeschreef, vertelde aan de BBC: 'Fytoplankton produceert ongeveer de helft van onze zuurstof, onttrekt CO2 aan de atmosfeer en vormt de basis van alle visserij. Een oceaan met minder plankton zal anders functioneren.'
Boris Worm en zijn collega-wetenschappers van Dalhousie gingen voor hun analyse voort op informatie over de transparantie van zeewater, waarvoor data bestaat vanaf 1899, met meer betrouwbare gegevens vanaf 1950, en satellietbeelden vanaf 1979. Sinds 1950 is er ongeveer minder 40% minder plankton in de oceanen terug te vinden, met uitzondering van de Indische oceaan. Er kan weliswaar een toename van fytoplankton worden vastgesteld in sommige kustgebieden, waar de overschot van meststoffen uit de landbouw via de rivieren in het zeewater belandt en waar daardoor meer voedingsstoffen aanwezig zijn.
Opwarming
De belangrijkste factor voor de afname van plankton blijkt de opwarming van de zeeën te zijn: er is over het algemeen meer plankton aanwezig in koudere oceaangebieden en minder in de warmere regio's. Dat is slecht nieuws, want het verdwijnen van plankton kan op zijn beurt de opwarming van de aarde versnellen. Bij de fotosynthese van fytoplankton wordt CO2 uit de atmosfeer opgenomen en komt er zuurstof vrij. Wetenschappers hebben al vastgesteld dat het water van de Zuidpoolzee minder CO2 lijkt op te nemen.
De afname van plankton en de opwarming van de aarde worden ook door veel andere factoren beïnvloed. Een doemscenario is nog niet meteen aan de orde, maar het ziet er wel naar uit dat de zeeën steeds minder CO2 zullen opnemen en dat met de afname van fytoplankton de visbestanden nog verder onder druk zullen komen te staan.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
