Het pessimisme is troef in de aanloop naar de klimaattop van Cancun. Ook de Verenigde Staten lijken niet het voortouw te nemen om het klimaatprobleem aan te pakken. En toch zijn er tal van kleine en minder kleine initiatieven, ook in de VS, die het verschil kunnen maken.
De klimaattop in Kopenhagen leverde weinig concreets op, ondanks de hoge verwachtingen. Wat de top in Cancun (van 29 november tot 10 december) zal brengen, is nog onzeker. Voor de republikeinse meerderheid die vanaf volgende jaar in het congres van de Verenigde Staten de plak zwaait, zijn cap and trade-systemen naar alle waarschijnlijkheid geen optie voor de VS. Al deze onzekerheid en inertie op het niveau van landen en klimaatsverandering, betekent niet dat er niets meer gebeurt om het klimaat te redden. Integendeel. Maar het zwaartepunt van de actie verschuift naar bedrijven, overheidsagentschappen, steden en regio's, waaronder ook heel wat Amerikaanse staten.
Een gemiste kans
ARGUS had een exclusief interview met John Larsen van het World Resources Institute. Dat is een onafhankelijke denktank met ongeveer 200 personeelsleden, waarvan de meerderheid te werk gesteld is in Washington. Slechts twintig procent van de medewerkers houdt zich exclusief met Amerikaanse kwesties bezig, en Larsen is een van hen. John Larsen werkte intensief samen met Amerikaanse senatoren als John Kerry, Joe Lieberman en Maria Cantwell rond hun respectieve voorstellen om een systeem van emissiehandel op te zetten in de VS. Voorstellen die door het nieuwe congres wellicht niet zullen worden goedgekeurd, maar dat betekent daarom nog niet dat al dat werk tot niets heeft geleid.
'Zowel Republikeinen als Democraten hebben duidelijk gemaakt dat emissiehandel niets wordt voor de volgende legislatuur in het congres', zegt Larsen. 'Dat is natuurlijk een teleurstelling, maar het betekent niet dat we de uitstoot van broeikasgassen niet op andere manieren kunnen terugdringen. Capitol Hill is er van overtuigd geraakt dat energiepolitiek belangrijk is, daar zijn beide partijen het over eens. Republikenen zetten over het algemeen in op kernenergie, Democraten voelen sterk voor hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie – niet dat Republikeinen daar tegen zijn, ze zijn er gewoon niet zo hard mee bezig. En zij zijn nu aan zet.'
Het is een gemiste kans voor emissiehandel in de VS als motor voor de broodnodige verandering. Een gevolg van een scheeftrekking van het debat in de aanloop naar de verkiezingen, analyseert Larsen. 'De conservatieve gedeelten van de VS beschouwen emissiehandel als een manier van de overheid om een grotere greep op de economie te krijgen, ook al is dat niet het geval. Of een nieuwe vorm van belastingen, wat het ook niet is. In werkelijkheid zou het voorstel van Kerry en Lieberman de elektriciteitsrekening van de mensen hebben doen dalen. Maar die nuances zijn helaas niet doorgedrongen.'
Lichtpunten
Larsen ziet lichtpunten in kleine stappen als het verbieden van de verkoop van gloeilampen, in de initiatieven die er op het niveau van Amerikaanse staten worden genomen en in de werking van het Environmental Protection Agency (EPA). 'De staat Californië is bezig met wetgeving die zo goed als identiek is aan de American Clean Energy and Security Act van Wasman en Markey – zij het met enkele wezenlijke verschillen. Nog in 2011 zal in deze belangrijke staat een systeem van emissiehandel in voege treden. Een systeem dat andere staten tot lering kan strekken.'
Zijn de inwoners en de politici van de Verenigde Staten zich voldoende bewust van de hoogdringendheid om het klimaatprobleem aan te pakken? John Larsen antwoordt genuanceerd: 'Men is zich eerder bewust van de noodzaak van schone technologie dan van actie rond het klimaat. Mensen zien de economische kansen en realiseren zich dat andere landen bezig zijn met energie-efficiëntie en schone technologie. En dank zij de Clean Air Act maken we tegenwoordig zelfs werk van emissiebeperkingen voor personenwagens die op termijn dicht bij de Europese normen zullen liggen.'
Het is in Europa niet algemeen bekend, maar er zijn inmiddels al diverse subsidievormen voor schone energie in werking in de VS, stipt Larsen aan. 'De aanzienlijke belastingvoordelen voor de productie van en investering in hernieuwbare energie stuwen de markt al jaren vooruit. Het is belangrijk dat we ervoor zorgen dat die behouden blijven.' Ook wat betreft de uitbouw van offshore windparken voor de kust van de VS is Larsen optimistisch gestemd, met name in het noord-oosten. 'Het Department of the Interior – nog zo'n organisatie waar je niet veel over hoort in verband met dit onderwerp – is op dit moment bezig met het opstellen van de plannen van de mogelijke locaties, en werkt samen met de respectieve staten om alles goed af te stemmen.'
Bedrijven en steden
Steeds meer bedrijven in de VS en de rest van de wereld geraken zich bewust van de verantwoordelijkheid die ze dragen en de kansen die ze hebben om werk te maken van een groene economie – en niet alleen omdat het goed is voor hun imago. Bedrijven als Nike, Google en Timberland hebben zich geëngageerd om binnen afzienbare tijd CO2-neutraal te worden. The Climate Group verenigt bedrijven als BT, Coca-Cola, Dell, HP, Philips en Virgin Atlantic die het beter willen doen dan de geldende normen.
Een groot aantal Europese steden en andere lokale overheden maakten zopas bekend dat ze hun inspanningen willen opvoeren om hun CO2-uitstoot te beperken. Onder de ondertekenaars vinden we Brussel, maar ook Barcelona, Bordeaux, Keulen, Kopenhagen en Parijs. Ondertussen hebben al meer dan 2.000 Europese burgemeesters een convenant ondertekend dat lokale energie-efficiëntie promoot.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
