Hief Putin inderdaad een glas water van 20 miljoen jaar oud uit een 4 km diep meer in Antarctica? En klopt het dat daar nieuw leven is aangetroffen?
De levensvormen op Aarde krijgen niet altijd de verwondering die ze verdienen. Inzicht in de waarde ervan lijkt vooral toe te nemen wanneer ze zijn uitgestorven (Dodo) of vermoedelijk nog maar één of enkele, te oude, dieren overblijven (denk aan de Chinese vlagdolfijn). De verwondering neemt eveneens toe wanneer nieuwe soorten worden ontdekt. Dat gebeurt niet enkel in tropische wouden, maar ook in en rond… Antarctica.
Zo zijn nog maar zeer weinig observaties gedaan van wat zich afspeelt vlakbij de hydrothermale bronnen in de buurt van dat continent, meldt Prof. Dr. Frank pattyn, glacioloog aan de ULB. Zo’n bron is een gat in de aardkorst, waaruit warme vloeistoffen onder hoge druk naar buiten komen. Er zijn er heel wat te vinden op de East Scotia Ridge. Die bevindt zich diep onder het oppervlak van de Zuidpoolzee. Het water kan er tot 382 °C worden, en door de uitstoot van tal van mineralen is in de buurt daarvan vaak geen licht.
Begin januari werd bekend dat een Brits onderzoeksteam voor het eerst beelden had gemaakt van leven dat daar aanwezig is. Ze maakten daartoe gebruik van een onderwaterrobot, die met een camera was uitgerust. Zo ontdekten ze nieuwe soorten yetikrabben, zeesterren, zee-anemonen en een vreemde, bleke octopus.
En dan is er nog het Vostokmeer. Het bevindt zich ongeveer 3,8 kilometer onder het Antarctische ijsoppervlak: dat is bijna 12 keer de Eiffeltoren. De lengte is 250 km, de breedte 50 km. De oppervlakte is dus ruim 12 keer die van de Dode Zee. Prof. Pattyn: “Het is de voorbije 15, en mogelijks zelfs 30 miljoen jaar niet met de buitenwereld in contact gekomen. Tot begin februari. Toen is een team Russische wetenschappers erin geslaagd het te bereiken.”
“Tot bij het Vostokmeer raken, is een buitengewone technische verwezenlijking. Zo heersen aan het ijsoppervlak temperaturen van min 50 °C, en in het boorgat is de druk enorm. Zodra de Russen het meer bereiken, spoot dan ook water in het boorgat. Dat bevroor meteen, ter plaatse. De beelden en verhalen van Putin die een recipiënt met dergelijk water in de hand zou hebben, kunnen we dus best als een soort grap beschouwen.”
“Nu wachten de onderzoekers tot de volgende Antarctische zomer, rond december, voor ze de volgende stap zetten: het bevroren Vostokwater naar boven halen. Heel misschien kunnen daarin nieuwe, zeer bijzondere micro-organismen worden aangetroffen.”
“Volgens mij kan vooral het onderzoek van de sedimenten, onderaan het meer, interessante resultaten opleveren. De kans is daar groter bijzondere organismen aan te treffen; het zou ons ook meer leren over het klimaat van tientallen miljoenen jaren geleden. Maar het zal allicht nog vele jaren duren voor de onderzoekers daar raken…”
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
