Greenpeace ligt onder vuur nadat het een lijvig rapport publiceerde over ontbossing in Indonesië, waarin gesteld wordt dat geld voor klimaathulp dreigt gebruikt te worden voor palmolieplantages.
Gaat het om een klassiek geval van schieten op de boodschapper? Of liet Greenpeace echt steken vallen bij het opstellen van het rapport? We zetten de feiten op een rijtje.
Op 24 november plaatste milieu-organisatie Greenpeace een rapport online waarin gewaarschuwd wordt dat de Indonesische papierpulp-, palmolie- en landbouwindustrie concrete plannen maakt om klimaatsfondsen aan te wenden om de verdere ontbossing van het al zo zwaar gehavende land te financieren.
De Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono is vastberaden zijn land te laten dalen in de rangorde van meest broeikasgassen uitstotende landen. De Noorse overheid beloofde 1 miljard dollar in hulp om een einde te maken aan de ontbossing. Daar staat uiteraard het een en ander tegenover, zoals een moratoruim op de ontbossing en de uitbating van veenland. Greenpeace klaagt aan dat die belofte in tegenspraak is met de plannen van diverse ministeries om de papierpulp- en palmolie-industrie toe te laten om 63 miljoen ha extra in ontwikkeling te brengen. Dat zou gelijk staan aan een verlies van 40% van de nog overblijvende natuurlijke bosgebieden in Indonesië, een gebied ter grootte van Noorwegen en Denemarken. De habitat van de orang-oetans zou met de helft worden ingekrompen en de veengebieden met 80%. In totaal zou de uitbreiding voor vier keer meer uitstoot aan broeikasgassen zorgen dan in 2005.
Newspeak
Indonesië maakt volgens Greenpeace op een handige manier gebruik van newspeak. Het aanleggen van plantages wordt omschreven als 'herbebossing' van zogenaamd onproductief, braakliggend of verloederd land. Op die manier zouden zelfs REDD-fondsen (Reduced Emissions from Deforestation and Forest Degradation), bedoeld om ontbossing tegen te gaan, kunnen worden aangewend om palmolieplantages aan te leggen. Plantages die per definitie minder CO2 uit de atmosfeer halen dan zelfs het meest gedegradeerde woud, minder goed zijn voor de biodiversiteit en minder goed voor de lokale bevolking.
Greenpeace is ervan overtuigd dat het Indonesische ministerie van bosbouw en de bosbouwsector door en door corrupt zijn. Zo ging er volgens de organisatie in het verleden al vijf miljard dollar verloren die bedoeld was voor herbebossing. De Indonesische overheid reageerde bijzonder verontwaardigd op de beschuldigingen. Agus Purnomo, hoofd van de Raad voor Klimaatsverandering, noemt het rapport selectief en gebaseerd op geruchten. Hij ontkent dat REDD-geld gebruikt zal worden om plantages te financieren. De discussie blijft voortwoeden in Indonesië. Greenpeace wordt er ondertussen beschuldigd van het meten met twee maten en twee gewichten, van imperialisme en kolonialisme. Her en der gaan al stemmen op om de organisatie uit het land te zetten, iets wat palmolieproducenten wellicht graag zullen horen.
Greenpeace staat nochtans niet alleen in zijn bezorgdheid over het aanwenden van de REDD-fondsen in Indonesië. In een lijvig rapport van Friends of the Earth worden gelijklopende waarschuwingen geuit. Dat rapport besluit dat er werk moet gemaakt worden van een preciezere omschrijving van bossen, zodat plantages niet kunnen worden gefinancierd met REDD-geld. En zodat er in geen geval geld kan vloeien naar klimaatonvriendelijke bedrijven.
Het zwakke punt van het rapport van Greenpeace is dat het zich focust op plannen en intenties, die niet altijd even concreet zijn en waarvan op het terrein (gelukkig) nog niets te zien is. De Indonesische overheid zou er goed aan doen om met de milieu-organisatie in dialoog te treden en het vertrouwen te herstellen. De aanwezigheid van Greenpeace en soortgelijke organisaties op het terrein blijft nodig om een oogje in het zeil te houden.
ARGUS informeert en inspireert voor een duurzame, milieuvriendelijke samenleving.
De nieuwssite www.argusactueel.be brengt nieuws en actualiteit over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Maak kennis met alle andere projecten van ARGUS op www.argusmilieu.be.
